അധ്യായം 1.5 — രാമന്റെ വിഷാദവും അതിന്റെ കാരണവും

1. വാൽമീകി പറഞ്ഞു:— പിന്നീട് രാമന് പതിനഞ്ചാം വയസ്സായി. രാമന് പിന്നാലെ ജനിച്ച ശത്രുഘ്നനും ലക്ഷ്മണനും അതേ പ്രായമെത്തി.

2. ഭരതൻ തന്റെ അമ്മാവന്റെ വീട്ടിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞുപോന്നു. ദശരഥ മഹാരാജാവ് പതിവുപോലെ ഭൂമി മുഴുവൻ ഭരിച്ചു.

3. ജ്ഞാനിയായ ദശരഥൻ തന്റെ പുത്രന്മാരുടെ വിവാഹത്തെക്കുറിച്ച് ഓരോ ദിവസവും മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.

4. എന്നാൽ തീർത്ഥാടനത്തിന് ശേഷം വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ രാമൻ, ശരത്കാലത്തെ തെളിഞ്ഞ തടാകം വറ്റുന്നതുപോലെ ദിവസം തോറും ക്ഷീണിക്കാൻ തുടങ്ങി.

5. തേനീച്ചക്കൂട്ടം പൊതിഞ്ഞ വെളുത്ത താമരയുടെ വാടുന്ന ഇതളുകൾ പോലെ, രാമന്റെ വിടർന്ന കണ്ണുകളുള്ള മുഖം ക്രമേണ വിളറി വെളുത്തു വന്നു.

6. കൈപ്പത്തി കവിളിലും കഴുത്തിലും താങ്ങായി വെച്ച്, പത്മാസനത്തിൽ നിശബ്ദനായി അനങ്ങാതെ ഇരുന്ന് അദ്ദേഹം ചിന്തകളിൽ മുഴുകി.

7. ശരീരം മെലിഞ്ഞ്, ചിന്താകുലനായും ദുഃഖിതനായും കാണപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, ഒരു ചിത്രത്തിലെ നിശബ്ദ രൂപത്തെപ്പോലെ മിണ്ടാതിരുന്നു.

8. നിത്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യാൻ വീട്ടുകാർക്ക് അദ്ദേഹത്തോട് ആവർത്തിച്ച് ആവശ്യപ്പെടേണ്ടി വന്നു. അങ്ങനെ ചെയ്തപ്പോഴാകട്ടെ, അദ്ദേഹം അതീവ ദുഃഖത്തോടെയാണ് അവ നിർവഹിച്ചത്.

9. ഗുണനിധിയും സമർത്ഥനുമായ രാമന്റെ ഈ അവസ്ഥ കണ്ട് സഹോദരന്മാരും സമാനമായ വിഷാദത്തിലായി.

10. തന്റെ മൂന്ന് പുത്രന്മാരും വിഷാദത്താൽ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് കണ്ട് മഹാരാജാവും രാജ്ഞിമാരും അത്യധികം ഉത്കണ്ഠാകുലരായി.

11. നിന്റെ ഉത്കണ്ഠയുടെയും ചിന്തയുടെയും കാരണം എന്താണെന്ന് ദശരഥൻ ആവർത്തിച്ച് സൗമ്യമായി ചോദിച്ചെങ്കിലും രാമൻ മറുപടിയൊന്നും നൽകിയില്ല.

12. പിന്നീട് പിതാവിന്റെ മടിയിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട്, താമരക്കണ്ണനായ രാമൻ തനിക്ക് ഉത്കണ്ഠകളൊന്നുമില്ലെന്ന് മറുപടി നൽകി വീണ്ടും മൗനം പാലിച്ചു.

13. തുടർന്ന് ദശരഥ മഹാരാജാവ് സർവ്വവിജ്ഞാനിയും വക്താക്കളിൽ ഉത്തമനുമായ വസിഷ്ഠ മഹർഷിയോട് രാമന്റെ സങ്കടത്തിന് കാരണമെന്താണെന്ന് ചോദിച്ചു.

14. വസിഷ്ഠ മഹർഷി ഇതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച ശേഷം പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, രാമന്റെ സങ്കടത്തിന് ഒരു കാരണമുണ്ട്, പക്ഷേ താങ്കൾ അതിൽ ഉത്കണ്ഠപ്പെടേണ്ടതില്ല."

15. "പുതിയൊരു സൃഷ്ടിക്കുവേണ്ടിയല്ലാതെ പ്രകൃതിയിലെ പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ അവയുടെ അവസ്ഥ മാറ്റാറില്ലാത്തതുപോലെ, ജ്ഞാനികൾ നിസ്സാര കാര്യങ്ങൾക്കായി ദേഷ്യമോ ദുഃഖമോ അമിതമായ സന്തോഷമോ പ്രകടിപ്പിക്കാറില്ല."