അധ്യായം 1.16 — മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള അപ്രാപ്യത
ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു:
കാറ്റിൽ ആടിക്കളിക്കുന്ന മയിൽപ്പീലി പോലെ നമ്മുടെ മനസ്സുകൾ ദുർവികാരങ്ങളാലും തെറ്റുകളാലും കലുഷിതമാണ്; ധർമ്മനിഷ്ഠയിലും ഗുരുസേവയിലും അവ എപ്പോഴും ചഞ്ചലപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ആഹാരം തേടി അലയുന്ന ദരിദ്രനായ നാട്ടുനായയെപ്പോലെ, മനസ്സ് വിശ്രമമില്ലാതെ ഒരിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് ലക്ഷ്യബോധമില്ലാതെ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു.
ഒരിടത്തുനിന്നും അതിന് ഒന്നും ലഭിക്കുന്നില്ല; എവിടെയെങ്കിലും വലിയൊരു സമ്പാദ്യം ലഭിച്ചാൽപ്പോലും, വെള്ളം നിറച്ച ഈറക്കുട്ടയെന്ന പോലെ അതിന് ഒന്നിനാൽ തൃപ്തി വരുന്നില്ല.
ഓ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ശൂന്യമായ മനസ്സ് എപ്പോഴും ദുരാഗ്രഹങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടുപോകുന്നു. അത് ഒരിക്കലും സ്വസ്ഥമാകുന്നില്ല, മറിച്ച് കൂട്ടംതെറ്റിയ മാൻപേടയെപ്പോലെ ഉഴലുന്നു.
അതിസൂക്ഷ്മമായ അണുവിനെപ്പോലെ ഭാരമില്ലാത്ത മനുഷ്യപുത്രന്റെ മനസ്സ് ചഞ്ചലമായ തിരമാല പോലെയാണ്. അതിനാൽ അതിന്റെ സ്വഭാവത്താൽ അതിന് വിശ്രമമില്ല.
മന്ദരപർവ്വതം മഥിക്കുമ്പോൾ പാലാഴിയിലെ ജലം എന്നപോലെ, ചിന്തകളാൽ അസ്വസ്ഥമായ മനസ്സ് എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ആടിയുലയുന്നു.
വികാരങ്ങളുടെ വൻതിരമാലകളും, തെറ്റിന്റെ ചുഴികളും, വ്യാമോഹമാകുന്ന തിമിംഗലങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഈ വിസ്തൃതമായ മനസ്സാകുന്ന സമുദ്രത്തെ എനിക്ക് തടഞ്ഞുനിർത്താൻ സാധിക്കുന്നില്ല.
ഓ ബ്രാഹ്മണാ, ഒളിച്ചുവെച്ചിട്ടുള്ള കെണികളെ ശ്രദ്ധിക്കാതെ ഇളം പുല്ല് തേടി ഓടുന്ന മാനിനെപ്പോലെ നമ്മുടെ മനസ്സുകൾ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ ഓടുന്നു.
സമുദ്രത്തിന്റെ അസ്ഥിരത പോലെ, സഹജമായ ചപലത കാരണം മനസ്സിന് ഒരിക്കലും അതിന്റെ ചഞ്ചലാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നില്ല.
സ്വാഭാവികമായ ചപലതയും അസ്വസ്ഥമായ ചിന്തകളും കാരണം, കൂടുകളിൽ അടയ്ക്കപ്പെട്ട സിംഹത്തെപ്പോലെ മനസ്സ് ഒരിടത്തും ശാന്തി കണ്ടെത്തുന്നില്ല.
വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പാൽ മാത്രം വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന ഹംസത്തെപ്പോലെ, മോഹത്തിന്റെ തേരിൽ ഇരിക്കുന്ന മനസ്സ് ശരീരത്തിന്റെ ശാന്തവും നിർമ്മലവുമായ വിശ്രമത്തെ മുഴുവൻ വലിച്ചെടുക്കുന്നു.
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, മിഥ്യാസങ്കൽപ്പങ്ങളാകുന്ന ശയ്യയിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മനസ്സിന്റെ കഴിവുകൾ കാണുമ്പോൾ എനിക്ക് അങ്ങേയറ്റം ദുഃഖം തോന്നുന്നു; അവയെ ഉണർത്തുക എന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമാണ്.
ഓ ബ്രാഹ്മണാ, വലയിൽ കുടുങ്ങിയ പക്ഷിയെപ്പോലെ ഞാൻ എന്റെ അഹംഭാവത്തിന്റെ കെട്ടുകളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എന്റെ അത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ നൂലുകളാൽ ഞാൻ മുറുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തീപിടിച്ച ഉണക്കപ്പുല്ല് പോലെ, എന്റെ അക്ഷമയാകുന്ന പുകയ്ക്കിടയിൽ ഉത്കണ്ഠയുടെ അഗ്നിജ്വാലകൾ മനസ്സിൽ കത്തിയെരിയുന്നു.
വിശന്ന നായയും അതിന്റെ പെണ്ണും ചേർന്ന് ശവം വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ, എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ക്രൂരതയും അത്യാഗ്രഹവും എന്നെ ഒരു മാംസക്കഷണം പോലെ വിഴുങ്ങുന്നു.
തീരത്തെ മരത്തെ തിരമാലകൾ അടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ, എന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ ഒഴുക്കിൽ ഞാൻ ഒലിച്ചുപോകുന്നു.
കൊടുങ്കാറ്റിൽ പെട്ട വൈക്കോൽ തുരുമ്പ് പോലെ, ഒന്നുകിൽ വായുവിൽ പറക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ നിലത്തു വീഴാനോ ഉള്ള വിധത്തിൽ മനസ്സ് എന്നെ ദൂരേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
അണക്കെട്ട് അരുവിയുടെ ഗതി തടയുന്നതുപോലെ, എന്റെ ലൗകിക ചിന്തകൾ സംസാരസാഗരം കടക്കാനുള്ള എന്റെ ആഗ്രഹത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
കയറിൽ കെട്ടി കിണറ്റിലേക്ക് താഴ്ത്തുകയും ഉയർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന മരത്തടി പോലെ, ഹൃദയത്തിന്റെ നീചത്വം എന്നെ ഉയർത്തുകയും താഴ്ത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
സങ്കൽപ്പത്തിൽ ഒരു പിശാചിനെ കാണുമ്പോൾ കുട്ടി ഭയപ്പെടുന്നതുപോലെ, അസത്യങ്ങളെ സത്യമായി കാണിച്ചുതരുന്ന എന്റെ ദുഷ്ടമനസ്സിന്റെ പിടിയിൽ ഞാൻ അകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അഗ്നിയേക്കാൾ ചൂടുള്ളതും, മലയേക്കാൾ ദുർഘടമായതും, ഇടിമിന്നലിനേക്കാൾ ശക്തവുമായ മനസ്സിനെ അടിച്ചമർത്തുക എന്നത് അതീവ ദുഷ്കരമാണ്.
പക്ഷി തന്റെ ഇരയിലേക്ക് എന്നപോലെ മനസ്സ് വിഷയങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു. കളിച്ചുനടക്കുന്ന ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലെ അതിന് ഒരു നിമിഷം പോലും വിശ്രമമില്ല.
എന്റെ മനസ്സ് അതിന്റെ അന്ധതയിലും ചഞ്ചലതയിലും സമുദ്രത്തിന് തുല്യമാണ്; പുരോഗതിയെ തടയുന്ന വിഭ്രാന്തികളാലും ആഗ്രഹങ്ങളാലും അത് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സമുദ്രം കുടിച്ചു തീർക്കുന്നതിനേക്കാളും സുമേരു പർവ്വതം മറിച്ചിടുന്നതിനേക്കാളും പ്രയാസകരമാണ് മനസ്സിനെ കീഴടക്കുക എന്നത്. അത് ഏറ്റവും കഠിനമായ കാര്യത്തേക്കാളും കഠിനമാണ്.
എല്ലാ പരിശ്രമങ്ങളുടെയും കാരണം മനസ്സാണ്. ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും അനുഭവിപ്പിക്കുന്ന ഉറവിടം അതാണ്. അതിന്റെ ബലഹീനത ലൗകികതയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു; അത് അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ ചികിത്സിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്.
മലഞ്ചെരിവിൽ കാടുകൾ വളരുന്നതുപോലെ നൂറുകണക്കിന് സുഖദുഃഖങ്ങൾ മനസ്സിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നു. എന്നാൽ വിവേകമാകുന്ന അരിവാൾ പ്രയോഗിച്ചാലുടൻ അവ ഓരോന്നായി കൊഴിഞ്ഞുപോകുന്നു.
ഈ ലോകത്തിലെ എന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രുവായ മനസ്സിനെ കീഴടക്കാൻ ഞാൻ തയ്യാറാണ്; സകല ഗുണങ്ങളും അതിനെ ആശ്രയിച്ചാണിരിക്കുന്നത് എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. ആഗ്രഹങ്ങളുടെ അഭാവം എന്നെ സമ്പത്തിനോടും അത് നൽകുന്ന സുഖങ്ങളോടും വിമുഖനാക്കിയിരിക്കുന്നു; അവ ചന്ദ്രനെ മറയ്ക്കുന്ന മേഘപടലങ്ങൾ പോലെയാണ്.
Comments
Post a Comment