അധ്യായം 3.11 — ഇല്ലാത്ത ഒന്നിന്റെ ഉല്പത്തിയും ലയവും അസാധ്യമാണ്

1. രാമൻ പറഞ്ഞു: "അല്ലയോ പുണ്യപുരുഷാ, ഈ ലോകം അതിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ രൂപമോ മഹത്തായ ഭാവമോ നിലനിർത്താതെ ലയിച്ചു തീരുമ്പോൾ അത് എവിടേയ്ക്കാണ് പോകുന്നത്?"

2. വസിഷ്ഠൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: "രാമാ, വന്ധ്യയുടെ മകന്റെ രൂപം എങ്ങനെയുള്ളതാണ്? അവൻ എവിടെ നിന്ന് വരുന്നു, എവിടേയ്ക്ക് പോകുന്നു? ആകാശത്തിലെ കൊട്ടാരം എവിടെ നിന്ന് വരുന്നു, എവിടേയ്ക്ക് പോകുന്നു എന്ന് കൂടി എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ."

3. രാമൻ പ്രതിവചിച്ചു: "ഒരു വന്ധ്യയുടെ മകനോ ആകാശത്തിലെ കൊട്ടാരമോ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഇപ്പോഴില്ല, ഇനി ഉണ്ടാകുകയുമില്ല. ഒന്നുമല്ലാത്ത ഒന്നിന്റെ രൂപത്തെയും ഭാവത്തെയും കുറിച്ച് അങ്ങ് എന്തിനാണ് എന്നോട് ചോദിക്കുന്നത്?"

4. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: "വന്ധ്യയുടെ മകനോ ആകാശത്തിലെ നഗരമോ ഒരിക്കലും ഇല്ലാത്തതുപോലെ, ഈ ലോകം എന്ന് നാം കാണുന്ന ദൃശ്യവും ഒരിക്കലും നിലനിന്നിട്ടില്ല."

**5. നിലനിൽപ്പില്ലാത്ത ഒന്നിന് ഒരിടത്തുനിന്നും വരാൻ കഴിയില്ല, അതിന് പിന്നീട് ലയവുമില്ല. അങ്ങനെയെങ്കിൽ അതിന്റെ ഉല്പത്തിയെക്കുറിച്ചോ നാശത്തെക്കുറിച്ചോ എനിക്ക് എന്ത് പറയാൻ കഴിയും?"

6. രാമൻ മറുപടി നൽകി: "വന്ധ്യയുടെ മകനും ആകാശത്തിലെ നഗരവും വെറും സങ്കല്പങ്ങളാണ്, എന്നാൽ ഈ ദൃശ്യലോകം അങ്ങനെയല്ല; ഇതിന് തുടക്കവും ഒടുക്കവുമുണ്ട്."

7. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: "താരതമ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും യോജിച്ചു വന്നില്ലെങ്കിൽ ഉപമ നൽകുക പ്രയാസമാണ്. ലോകത്തിനും അതിലെ വസ്തുക്കൾക്കും അവയല്ലാത്ത മറ്റൊരു ഉപമയുമില്ല."

**8. ലോകത്തിന്റെ തോറ്റത്തെ ഒരു വളയോട് (സ്വർണ്ണവും വളയും പോലെ) ഉപമിക്കുന്നു, കാരണം ഒന്ന് മറ്റേതുപോലെ തന്നെ മിഥ്യയാണ്. രണ്ടിലും യാഥാർത്ഥ്യമില്ല."

**9. ആകാശത്തിൽ ശൂന്യതയല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ലാത്തതുപോലെ, ബ്രഹ്മത്തിൽ ഈ ലോകത്തിന്റെ അസ്തിത്വം ഒരു നിഷേധാത്മകമായ സങ്കല്പം മാത്രമാണ്."

**10. കണ്മഷി എന്നത് കറുപ്പ് നിറമല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ലാത്തതുപോലെയും, മഞ്ഞും തണുപ്പും തമ്മിൽ വ്യത്യാസമില്ലാത്തതുപോലെയും, ലോകം പരബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് ഭിന്നമല്ല."

**11. ചന്ദ്രനിലോ മഞ്ഞിലോ തണുപ്പ് എന്ന ഗുണത്തെ നിഷേധിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, സൃഷ്ടി എന്നത് ഈശ്വരന്റേതല്ല എന്ന് പറയാൻ കഴിയില്ല. (സൃഷ്ടി ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്)."

**12. മരീചികയിലെ കടലിൽ വെള്ളമില്ലാത്തതുപോലെയും കറുത്തവാവ് ദിവസത്തെ ചന്ദ്രനിൽ വെളിച്ചമില്ലാത്തതുപോലെയും, ഈ ലോകം അതിന്റെ സ്ഥൂലരൂപത്തിൽ ദൈവത്തിന്റെ ശുദ്ധമായ ആത്മാവിൽ നിലനിൽക്കുന്നില്ല."

**13. യാതൊരു കാരണവുമില്ലാത്തതിനാൽ ഏതാണോ നിലനിൽക്കാത്തത്, അതിന് വർത്തമാനകാലത്ത് അസ്തിത്വമില്ല, അതിനെ നശിപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല."

**14. ജഡമായ ഒരു വസ്തുവിന് ഭൗതികമായ ഒരു കാരണമല്ലാതെ മറ്റൊന്ന് ഉണ്ടാകാൻ എങ്ങനെ സാധിക്കും? വെളിച്ചമല്ല (മറിച്ച് ഏതെങ്കിലും ഖരവസ്തുവാണ്) നിഴലിന് കാരണം."

**15. എന്നാൽ ഒരു കാരണവുമില്ലാതെ ഈ പ്രവൃത്തികളൊന്നും ഉണ്ടാകാത്തതുകൊണ്ട്, ആ കാരണം എന്തായാലും അത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയിലൂടെ പ്രകടമാകുന്നു."

**16. അജ്ഞതയായോ മിഥ്യയായോ തോന്നുന്നതെന്തും ബുദ്ധിശക്തിയുടെയോ സത്യത്തിന്റെയോ ഒരു പ്രതിഫലനമാണ്; സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്ന ലോകം നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ബോധത്തിന്റെ ഫലമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നത് പോലെയാണിത്."

**17. സ്വപ്നത്തിലെ ലോകം നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ബോധമില്ലാതെ ഉണ്ടാകാത്തതുപോലെ, സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ലോകത്തിന്റെ വ്യാപനത്തെക്കുറിച്ച് ബ്രഹ്മം ബോധവാനായിരുന്നു."

**18. നമുക്ക് ചുറ്റും കാണുന്നതെല്ലാം ദൈവിക ആത്മാവിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നമ്മുടെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ലാതെ ഉദിക്കുകയും അസ്തമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു ലോകമില്ല."

**19. ജലത്തിന്റെ മറ്റൊരു പേരാണ് ദ്രവത്വം, കാറ്റും ചലനവും ഒന്നാണ്, വെളിച്ചം തന്നെയാണ് സൂര്യപ്രകാശം; അതുപോലെ ലോകം എന്നത് പ്രകൃതിയിൽ പ്രകടമാകുന്ന ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ്."

**20. സ്വപ്നം കാണുന്ന ഒരാളുടെ ഉള്ളിലെ ബോധത്തിൽ ഒരു നഗരം എപ്രകാരം നിലനിൽക്കുന്നുവോ, അപ്രകാരം ഈ ലോകം പരമാത്മാവിൽ പ്രകടമാകുന്നു."

21. രാമൻ പറഞ്ഞു: "അങ്ങനെയെങ്കിൽ ഹേ പുണ്യാത്മാവേ, ഇതിന്റെ ഭൗതികതയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസം നമുക്ക് എവിടെ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നു? അസത്യവും അയഥാർത്ഥവുമായ ഈ കാഴ്ച ഇത്ര ഭയാനകമായ ദൃശ്യരൂപത്തിൽ നമുക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെയാണ്?"

**22. ഒരു ദൃശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ അത് കാണുന്ന ഒരാളും (ദ്രഷ്ടാവ്) ഉണ്ടായിരിക്കണം. ദ്രഷ്ടാവുണ്ടെങ്കിൽ ദൃശ്യവുമുണ്ട്. ഇവയിലൊന്ന് നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം നമുക്ക് ബന്ധനമുണ്ട്. ഇവ രണ്ടിന്റെയും തിരോധാനത്തെയാണ് മോക്ഷം എന്ന് പറയുന്നത് (ഇത് സംഭവിക്കുക പ്രയാസകരമാണ്)."

**23. ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാട് മനസ്സിൽ നിന്ന് മായാത്തിടത്തോളം കാലം മോചിതനാകുക അസാധ്യമാണ്. കണ്ണിന്റെ കാഴ്ചയിൽ നിന്നും മനസ്സിൽ നിന്നും ഈ ദൃശ്യം മറയാതെ ഒരാൾക്ക് മോക്ഷത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിയില്ല."

**24. ഈ ദൃശ്യത്തെ ആദ്യം കാണുന്നതും പിന്നീട് അത് ഇല്ലാതാക്കുന്നതും മാത്രം മോക്ഷത്തിന് പര്യാപ്തമല്ല; കാരണം ആ കാഴ്ചയുടെ ഓർമ്മ പോലും ആത്മാവിനെ ബന്ധിക്കാൻ മതിയായതാണ്."

**25. മാത്രമല്ല, ഈ ദൃശ്യത്തിന്റെ ചിത്രം ആത്മാവിൽ പതിയുകയും മനസ്സാകുന്ന കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അത് ഓർത്തെടുക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല (കാരണം ആത്മാവിൽ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയത് താനേ പുറത്തുവരും)."

**26. ആദ്യം ദൃശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവില്ലാതിരുന്ന ബുദ്ധി മോക്ഷത്തിന് അർഹമായിരുന്നു, എന്നാൽ ഒരിക്കൽ അത് കണ്ടുകഴിഞ്ഞാൽ, കണ്ട കാര്യങ്ങളുടെ മുദ്ര അത് സ്വീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു."

**27. അതുകൊണ്ട് മുനിയേ, ആർക്കും ലഭ്യമല്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്ന ഈ മോക്ഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ നിരാശ മാറ്റാൻ അങ്ങയുടെ യുക്തി ഉപയോഗിച്ചാലും."

28. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: "രാമാ, എല്ലാ ഉള്ളടക്കത്തോടും കൂടിയ ഈ അസത്യമായ ലോകം നമുക്ക് സത്യമായി തോന്നുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതരാം, കേൾക്കുക."

**29. എന്റെ യുക്തിയിലൂടെയും കഥകളിലൂടെയും ഉദാഹരണങ്ങളിലൂടെയും ഇത് നിനക്ക് വിശദീകരിച്ചു തന്നില്ലെങ്കിൽ, തടാകത്തിലെ ചെളി പോലെ ഈ സംശയം നിന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് മാറില്ല."

**30. അപ്പോൾ രാമാ, ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും നിലനിൽപ്പും മിഥ്യാധാരണകളാണെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു വിശ്വസിച്ചുകൊണ്ട് നിനക്ക് ഈ ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കാൻ കഴിയും."

**31. അപ്പോൾ സമ്പത്തിലും ദാരിദ്ര്യത്തിലും, ലാഭത്തിലും നഷ്ടത്തിലും, ബന്ധങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നതായാലും താല്ക്കാലികമായാലും നീ ഒരു പാറപോലെ ഉറച്ചുനിൽക്കും."

**32. സ്വയംഭൂവായ ആ ഒരേയൊരു ആത്മാവ് മാത്രമേയുള്ളൂ എന്ന് അറിയുക. മറ്റുള്ളവയെല്ലാം വെറും സങ്കല്പങ്ങളാണ്. മൂന്നു ലോകങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെട്ടു എന്നും രൂപപ്പെട്ടുവെന്നും ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറഞ്ഞുതരാം."

**33. അവനിൽ നിന്നാണ് ഈ ജീവജാലങ്ങളെല്ലാം ഉണ്ടായത്, എന്നാൽ അവൻ തന്നെയാണെല്ലാമായിരിക്കുന്നത്. രൂപങ്ങളായും അവയുടെ ഭാവങ്ങളായും, മനസ്സായും അതിന്റെ കഴിവായും, ആകൃതികളായും ചലനങ്ങളായും അവൻ നമുക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും മറയുകയും ചെയ്യുന്നു."